100-lecie OSP w Gąbinie

W niedzielę 10 maja 1998 roku na Starym Rynku odbyły się obchody 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąbinie, połączone z poświęceniem i wręczeniem sztandaru ufundowanego przez gąbińskie społeczeństwo.

Już 26 września 1997 roku odbyło się posiedzenie Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąbinie inaugurujące przygotowania 100-lecia OSP.
W marcu 1998 roku rozpoczęły się przygotowania do obchodów stulecia. Patronat nad jubileuszem objął Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Pan Adam Struzik. Wysyłano zaproszenia, orkiestra ćwiczyła melodie marszowe i patriotyczne, opracowano scenariusz uroczystości.

Do swego święta strażacy przygotowywali się cały tydzień. Zbudowano specjalny podest pod dachem i ćwiczono ceremoniał.
Gdy nadszedł ten dzień oczekiwany, już od rana gromadziły się na Starym Rynku liczne rzesze mieszkańców Gąbina i okolic. Przybyło kilkanaście pocztów sztandarowych OSP z naszej gminy i wielu miejscowości województwa płockiego, a wśród nich trzy poczty straży gąbińskiej. Nadciągnęli też w pełnym składzie gąbińscy druhowie. Wkrótce przybyli zaproszeni dostojni goście: senatorowie - Adam Struzik i Zbigniew Kruszewski, wojewoda płocki Andrzej Drętkiewicz, przedstawiciel KG PSP młodszy brygadier Witold Skomra, wojewódzki Komendant PSP brygadier Hilary Januszczyk, Prezes Zarządu Miejsko-Gminnego ZOSP Bogdan Stemplewski, Wiceprezes Zarządu Wojewódzkiego ZOSP RP Jerzy Olejnik, Komendant Rejonowy PSP w Kutnie st. kapitan Karol Podleśny, Przewodniczący Rady Miasta i Gminy Gąbin Tadeusz Żerowski, Burmistrz Miasta i Gminy Jan Ciastek. Przybyło bardzo też licznie społeczeństwo Gąbina.

     Nad ołtarzem polowym ustawionym na podeście przed ratuszem wypisano dewizę strażacką: "Bogu na chwałę, ludziom na pożytek".
     O godzinie 10:00 rozpoczęła się koncelebrowana msza święta, którą odprawili - ksiądz biskup sufragan płocki - Roman Marcinkowski, proboszcz gąbiński - ksiądz kanonik Jerzy Drozdowski, kapłani z naszego dekanatu i z kilku pobliskich parafii. Ksiądz biskup wygłosił również okolicznościowe kazanie, w którym pochwalił bezinteresowną służbę strażaków dla Ojczyzny i społeczeństwa. Powiedział między innymi "Zapisaliście piękną kartę historii swego miasta. Trwaliście w bezinteresownej służbie, dając świadectwo wierze, patriotyzmowi i poświęceniu dla bliźnich". W czasie mszy grały dwie orkiestry dęte strażackie: zaproszona na tę uroczystość z Kutna i miejscowej OSP. Zebrane przez strażaków pieniądze z tacy ksiądz proboszcz ofiarował na potrzeby naszej OSP.
     Po mszy świętej ksiądz Biskup poświęcił nowy sztandar, który przekazał fundator druh Krzysztof Chlewiński.
     Prezes Zarządu naszej straży druh Marian Ziarkowski złożył serdeczne podziękowania Jego Ekscelencji za odprawienie mszy świętej, okolicznościowe kazanie i poświęcenie sztandaru oraz wręczył chleb i sól.
     Zaraz potem odbył się przegląd pododdziałów i zdawanie raportu przez dowódców. Meldunek złożył Prezesowi Zarządu Głównego ZOSP RP - druhowi Waldemarowi Pawlakowi naczelnik OSP w Gąbinie druh Leszek Fortuński.
     W tym czasie poczet flagowy wciągnął chorągiew narodową na maszt. Następnie Prezes Zarządu Wojewódzkiego ZOSP RP druh Krzysztof Kołach wręczył nowy sztandar Prezesowi Zarządu OSP w Gąbinie druhowi Marianowi Ziarkowskiemu, który przekazał go chorążemu druhowi Stanisławowi Sikorskiemu. Ten przyjął go i ucałował.
     Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP druh Waldemar Pawlak udekorował sztandar najwyższym odznaczeniem strażackim: Złotym Znakiem Związku.
     Z kolei druh Jerzy Olejnik, wiceprezes Zarządu Wojewódzkiego ZOSP RP odczytał uchwałę Zarządu Głównego ZOSP RP o nadaniu odznaczeń i medali.
Dziękując przemawiał: członek gąbińskiej OSP - Feliks Jankowski. Mówca powiedział:
"W imieniu wszystkich odznaczonych i wyróżnionych oraz własnym składam władzom państwowym, administracyjnym i związkowym podziękowanie za wysoką ocenę naszej działalności w tej pięknej i zasłużonej organizacji strażackiej".
     Przystąpiono do odczytania życzeń, jakie przysłał dla naszej organizacji wicepremier - minister spraw wewnętrznych i administracji - Janusz Tomaszewski.
     Rozpoczęły się okolicznościowe przemówienia. Pierwszy zabrał głos działacz społeczny, państwowy i samorządowy, członek wspierający OSP w Gąbinie, Przewodniczący Honorowego Komitetu Obchodów 100-lecia naszej organizacji, Senator RP Adam Struzik.
Mówca zwięźle przypomniał historię naszej straży. Podkreślił, że w ciągu stu lat "gąbińscy strażacy chlubnie tworzyli historię swego miasta. Nie uchylali się też nigdy od twardej i oddanej służby dla Ojczyzny i swej społeczności".
     Prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnej RP Krzysztof Kołach powiedział między innymi - "dzisiejsze pokolenie gąbińskich strażaków przyjęło od dziadów i ojców hasło: "Bogu na chwałę, ludziom na pożytek".
     Wojewoda Płocki Andrzej Drętkiewicz gratulował gąbiniakom wspaniałej straży powiedziawszy między innymi: "Możecie być dumni z synów waszej ziemi i waszego miasta za ich oddanie wciągu stu lat szlachetnej bezinteresownej służbie".
     Po tym przemówieniu przystąpiono do wbijania gwoździ w drzewce nowego sztandaru przez gości i mieszkańców Gąbina oraz wpisów do księgi pamiątkowej.
     Imprezę zakończyła defilada naszej jednostki z nowym sztandarem i strażaków przybyłych na tę uroczystość z rejonu gostynińskiego i województwa płockiego oraz pojazdów strażackich, na których czele jechał dawny wóz konny pogotowia pożarniczego z ręczną sikawką.
     Na zakończenie części oficjalnej podziękował przybyłym władzom, społeczeństwu i strażakom Prezes druh Marian Ziarkowski.

Po uroczystościach na rynku, uczestnicy zwiedzili wystawę nowoczesnego sprzętu strażackiego i umundurowania zorganizowaną przez Komendę Rejonową PSP w Kutnie oraz wystawę specjalistycznego sprzętu przeciwpożarowego z Wrocławia i Płocka.
Potem zaproszeni goście, Zarząd naszej jednostki i wielu uczestników udało się do lokalu Towarzystwa Miłośników Ziemi Gąbińskiej, aby obejrzeć wystawę poświęconą stuleciu gąbińskiej Ochotniczej Straży Pożarnej. Na ekspozycję złożyły się dokumenty o starania u władz carskich o pozwolenie założenia straży ogniowej w Gąbinie. Wiele fotografii przedstawiało pierwszych gąbińskich strażaków w dawnych uniformach. Zdjęcia te pozwoliły poznać dawne realia strażackie: jak umundurowanie, wóz, drabiny, drewnianą wieżę do ćwiczeń tzw. "wspinalnię".
Znalazły się na wystawie dokumenty dotyczące budowy domu strażackiego tzw. "Remizy" oraz liczne fotografie z okresu międzywojennego, prezesów, naczelników i zasłużonych strażaków, dyplomy za długoletnią wzorową służbę oraz inne pamiątki. Można tam było zobaczyć fotografie okupacyjne jak np. straż w pełnym umundurowaniu niemieckim maszerująca przez miasto. Były też przejmujące bólem zdjęcia z egzekucji 15 czerwca 1941 roku, a obok fotografie strażaków rozstrzelanych i zamordowanych w obozach. Wystawa przedstawiała również lata powojenne: migawki z ćwiczeń, samochody strażackie tudzież inny sprzęt. Znajdowała się tam również gablotka poświęcona obchodom 75-lecia straży pożarnej w Gąbinie. W jednej z nich wyeksponowano jednodniówki wydane z okazji 40-lecia, 50-lecia i 75-lecia naszej OSP. W ostatniej gablotce pokazano dzień dzisiejszy straży. Organizatorzy chcieli uwydatnić najważniejsze wydarzenia ze stulecia i ludzi szczególnie zasłużonych.

W tym czasie odbywały się na rynku występy artystyczne zespołów młodzieżowych i dziecięcych oraz koncerty orkiestr strażackich z Gąbina i z Kutna. Po nich nastąpiło spotkanie wszystkich uczestników, tj. około 450 strażaków, zaproszonych gości i władz, zakończone wspólnym obiadem, podczas którego padały serdeczne podziękowania, gratulacje i toasty.
Dla pozostałych strażaków (około 400 osób) biorących udział w uroczystości zorganizowano obiad w Zespole Szkół w Gąbinie.

Spoglądając na stulecie straży pożarnej w Gąbinie, dostrzegamy jej drogę pełną mozolnego trudu i poświęceń.
Ciężkie czasy zaborów, dwadzieścia lat odrodzonej Polski, tworzącej państwowość, organizacje społeczne i polityczne; niesłychanie bolesne i tragiczne lata okupacji hitlerowskiej; biedne ale pełne oddania lata wkrótce po wyzwoleniu; niezapomniany dla starszego pokolenia, zbrodniczy okres stalinowski i rządy PRL. Były to czasy trudne dla Ochotniczej Straży Pożarnej. Przeżywała raz mniejsze, raz większe kłopoty i upokorzenia.
Potem przyszło niełatwe dziesięciolecie III Rzeczypospolitej. Dopiero zaistniała możliwość na nieskrępowane przez władze obchody jubileuszu naszej organizacji strażackiej.

Patrząc z perspektywy stu lat na przebyty szlak, nasuwa się wiele refleksji, a w sercu budzi się uznanie i cześć dla kilkunastu pokoleń strażaków. Z wdzięcznością wyrywają się słowa: Cześć i chwała ludziom szczerze i ofiarnie oddanym społeczeństwu i Ojczyźnie w myśl hasła "Bogu na chwałę, ludziom na pożytek".

(JTJ na podstawie opracowania Jana Borysiaka)