Gąbin - Miejsca Pamięci Narodowej


 

Grób NIeznanego Żołnierza


Fot. Pomnik - Grób Nieznanego Żołnierza w parku w Gąbinie. Rekonstrukcja pomnika zniszczonego przez Niemców.
Foto. Mariusz Kiełbasa

     W okresie międzywojennym ważnym przedsięwzięciem dla mieszkańców Gąbina była budowa Pomnika Nieznanego Żołnierza w parku zwanym popularnie Ogrodem Saskim przy tzw. Sądówce, obecnie ul. Kościuszki. Na teren lokalizacji pomnika wybrano wówczas atrakcyjne miejsce spacerów i zabaw, gdyż mieściła się tam "Altana Miejska". Został zorganizowany społeczny komitet, zbierano pieniądze. W budowę pomnika zaangażowało się wiele ludzi, między innymi: naczelnik Ochotniczej Straży Pożarnej Lucjan Jackowski, ówczesny prezes OSP i właściciel składu aptecznego Edward Modzelewski, kierownik szkoły podstawowej Bolesław Forembski. Poświęcenie pomnika odbyło się w 10 rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę 11 listopada 1928 roku. Miejsce to było często odwiedzane przez mieszkańców Gąbina.
     Na początku października 1940 roku niemiecki burmistrz Gąbina Richard Hacke, zaciekły wróg polskości i religii sprowadził do Gąbina pirotechnika, któremu polecił wysadzić pomnik ku czci Obrońców Ojczyzny czyli Pomnik Nieznanego Żołnierza.
     W 1984 roku, na jednym ze spotkań Towarzystwa Miłośników Ziemi Gąbińskiej, Jan Borysiak przypomniał zebranym, że przed II wojną światową w parku przy ulicy Kościuszki był Grób Nieznanego Żołnierza, zniszczony przez Niemców. Zaapelował, by członkowie Towarzystwa pomyśleli o jego odtworzeniu. Pomysł ten został poparty jednogłośnie.
     Niestety, w latach 1984 - 1985 jego realizacja była niemożliwa. Dopiero 23 czerwca 1986 roku Zarząd TMZG zwrócił się do Naczelnika Miasta i Gminy z prośbą o wyrażenie zgody na rekonstrukcję pomnika. Prośba okazała się kłopotliwa dla władz miasta. Stwierdzono, że budowa będzie możliwa dopiero po wyremontowaniu i uporządkowaniu grobów wojennych na miejscowym cmentarzu.
     W związku z tym Zarząd TMZG na zebraniu w dniu 2 grudnia 1986 roku postanowił powołać Społeczny Komitet Budowy Pomnika. Zaczęto prace przygotowawcze. Prezes TMZG Zbigniew Łukaszewski odnalazł w Archiwum Państwowym w Płocku rysunki cokołu i płyty pamiątkowej z 1928 roku. Zaczęto poszukiwania zdjęć. Jedna z mieszkanek Gąbina odnalazła je i wypożyczyła.
     Mimo braku pisemnej zgody władz miejskich i wojewódzkich 15 września 1988 roku powołano Komitet Honorowy Odbudowy Grobu Nieznanego Żołnierza. Zaplanowano i wykonano dość dokładną rekonstrukcję. Celowo wprowadzono zmianę we wzorze nad tablicą. Poprzednio była tam gałąź laurowa skrzyżowana z mieczem typu rzymskiego. Obecnie jest gałąź laurowa skrzyżowana z szablą polską rocznik 1921.
     Pomnik został wykonany. Na czołowej ścianie została umieszczona płyta z napisem:

OBROŃCOM OJCZYZNY CZEŚĆ
W 70 ROCZNICĘ ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI
SPOŁECZEŃSTWO GĄBINA
11.11.1998r.

     11.11.1988 roku w parku przy ul. Kościuszki. odbyło się poświęcenie i odsłonięcie pomnika - Grobu Nieznanego Żołnierza. Uroczystość zaplanował i prowadził prezes ZP Zdzisław Nowakowski. Nowy pomnik wyświęcił gąbiński proboszcz ks. Jerzy Drozdowski. Była to wielka, patriotyczna uroczystość, której masowo wzięli udział mieszkańcy Gąbina i okolic.
     Nowy pomnik od razu wpisał się na stałe w kalendarz miejskich uroczystości patriotycznych. Od tej pory corocznie 11 listopada po Mszy św. następuje uroczysty przemarsz mieszkańców Gąbina przez miasto pod Grób Nieznanego Żołnierza. Tam ma miejsce apel poległych i uroczyste złożenie kwiatów przez delegacje związków, urzędów, zakładów pracy i osoby prywatne.
     Pomnik - Grób Nieznanego Żołnierza w parku jest także celem spacerów wielu mieszkańców Gąbina.     

Barbara Wrzesińska     

 

Strona prywatna Jęrzego Jędrzejkiewicza
styczeń 2005 r.